Ao home metéuselle nos miolos mercar unha videocámara nova e fíxose cunha desas que almacenan en tarxeta SD. Vina e non me pareceu unha gran compra, a verdade, pero iso non fai ao caso.

El xa tiña unha cámara MiniDV -de cinta- e apalabroulla á muller que lle fai a limpeza. Nunca editara vídeo e non sabía que para volcar o contido da cinta ao ordenador é preciso habilitar unha conexión firewire e dispor do cable correspondente. Como é home decidido, foi a unha tenda e adquiriu un cable firewire. É aí cando entro eu na xogada:

-Tráioche este cable porque non sei onde se mete.

-Vale… Este é un cable 1394 e enchúfase nesta ranura da cámara.

-O que pasa é que o ordenador non ten un sitio onde metelo.

-Xa… Pois iso vai significar gastar uns cartiños e mercar unha peza.

-Non, ho! O cable xa me valeu 17 euros!

-Barato non foi! Así, entre unhas cousas e outras, vaise encarecer moito o prezo da cámara…

-Bueno, o cable non pensaba cobrarllo.

-E logo?

-Quedei con ela en cambiarllo por un saco de patacas, para cando as apañe.

Primeira puntada

Nunca me ocupara moito dela ata que lin no xornal a nova da súa morte fulminante e prematura. Foi daquela, ao fío do seu pasamento, cando descubrín a obra de Xela Arias. Xa hai máis dun lustro diso.

Segunda puntada

Visitoume recentemente Edelmiro Silveira e amoseille un libro dunha poeta a quen el coñece persoalmente. Comenteille que me parece unha poeta  irreprochable, mesmo brillante nalgúns momentos, pero que é desa caste de artistas que me resultan moi cargantes cando se dedican a construír e cultivar o seu propio personaxe. O texto da solapa dese libro é un bo exemplo, tan ben surtido como está de clichés do estilo Son filla de Helena e Suso, que me deron o nome co que asino, a lingua coa que escribo, a vida coa que vivo. Vale, vale, vale.

Edelmiro marchou e o libro quedou enriba da mesa.

Terceira puntada (ou contrapunto)

Pasaron varias semanas ata que hoxe devolvín ao seu sitio o libro que lle ensinara a Edelmiro. Alí me esperaba Darío a diario, un poemario que Xela Arias publicou no ano 1996 e que está dedicado ao seu fillo. Fun pasando as follas ata que cheguei  a uns versos que me atraparon. Pareceume -e parécemo agora ao reler- que esas poucas liñas compoñen unha xenuína autobiografía da poeta, un relato ofrecido sen afectación e que chega a nós profundamente marcado -mesmo poderiamos dicir bruscamente marcado– pola experiencia recente da maternidade.

Déixocho, por se queres gozalo.

Non me gustaban de nena os peluches
e lembran meus pais que non xoguei moito ás bonecas.
Non me deteño a cociñar e na química das quimeras
rocei un xeito de delincuencia xuvenil.
Un xénero feminino algo a desmán das narracións para o ano en que nacín.

E vés
ti
agora,
primeiro imaxinado e xa querido,
logo presente nestes cuartos a diario:
hai posible en ser muller un privilexio imposible de transferir.

-Te voy a poner en contacto con Verónica. También es argentina.

-Ou sexa, que o tópico vai resultar certo desta vez…

-¿Cómo?

-Xa sabes, eso que se di dos arxentinos, que todos levades un terapeuta dentro…

-Bueeeenoooo, sí que hay bastantes, sobre todo entre los miembros de la comunidad judía.

-Lembro que un día lle preguntei a unha bonaerense moi faladora se cabía a posibilidade de que houbese persoas tímidas na Arxentina. Ofreceume un gran sorriso mentras sentenciaba: “¡Nooo! ¡Imposiiiibleeee!”

-Claro que hay personas tímidas, pero lo que les enseñan es otra cosa.

Haberá cousa dunha semana que a revista Forbes publicaba a lista anual das persoas máis ricas do planeta e aí estaba el, o fundador do Feisbuk, un mozo de 25 aniños que xa amasou unha fortuna de 4.000 millóns de dólares. Claro que Mark Zuckerberg, que así se chama este techie ricachón, non só acumula dólares por un tubo; tamén garda na súa cova as toneladas de información que xenerosa e inconscientemente -en non poucas ocasións– lle achegamos cada vez que actualizamos a nosa conta.

Levo unha tempada fóra do Feisbuk e non creo que volva. Un día deime conta de que para o único que me servía era para perder o tempo, así de claro. Non nego que o Feisbuk sexa un instrumento que responde a unha necesidade tan humana como a de manter o contacto, e imaxino que nesa capacidade reside o seu éxito planetario, pero a min ese modelo de comunicación resúltame moi pouco satisfactorio, mesmo frustrante en ocasións. E cada vez máis.

Que era entón o que me estivo levando cada dous por tres a caer nas garras dese trebello? Tiven clara a resposta cando lin estes días nun artigo de María de Mallou, titulado utilidades estúpidas do feibuc, toda unha declaración de intencións máis que reveladora: prometo que nunca máis empregarei o feisbú para lerchear. Se do que se trata é de lerchear, que mellor que facelo falando, vendo, escoitando, tomándolle algo?

É luns pola tarde e en Santiago chove a mares. Aparco na estación de tren e saio disparado cara ao centro. O vento esnaquízame o paraugas. Chego máis que puntual á cita e a enfermeira condúceme á consulta. Non fixen máis que cruzar a porta e xa teño ansia por largar de alí. É certo que non percibo claramente os detalles, por suposto, pero si que me chegan as primeiras impresións… e non son nada boas. Todo é rancio naquel lugar: as enciclopedias que parecen compradas a metro, a escuridade lóbrega,  o mobiliario do ano catapún, a atmosfera espesa. O doutor érguese do asento e dáme a man mirando ao tendido. Senta diante do ordenador e empeza a pedirme datos. Canto coma un paxariño: chámome así, nacín en tal data, meus pais son fulano e mengana e están vivos, estou solteiro, vivo só, nunca me operaron. De súpeto ponse en pé, agarra un esprai e empeza a fumigar a habitación. “No hueles a orina?”, dime. Estou aterrorizado. “Es que la anterior paciente es una señora mayor y sufre incontinencia”. Ufff! O tío volve sentar e sigue co interrogatorio.

Rematado o ritual da toma de datos, o doutor levanta a vista da pantalla e colle o meu carné. “Eso de Xosé, es de ahora o ya te lo pusieron de pequeño?” Explícolle que eu non podía ser Xosé cando nacín porque daquela non era posible legalmente e que, polo tanto, o cambiei xa de maior. “Y no te trae problemas?”, apunta, e formula unha serie de obxeccións. Quen me coñeza xa sabe que non son persoa de moito discutir, así que calo e agardo a que nos metamos no asunto que me levou alí. Polo que se ve, o home non ten apuro ningún e sigue a voltas co tema da galeguización dos nomes e dos apelidos. Despois fala das súas aventuras polo continente americano e aí xa me perdo. Só sei que quero acabar canto antes e fuxir.

Chega o momento de abordar o motivo da miña consulta, expóñollo e quedo pasmado coas barbaridades que saen da súa boca a modo de resposta. Pasan uns minutos que se me fan eternos ata que se centra e me prescribe o tratamento. “Dentro de dos o tres meses nos vemos, si te parece”, conclúe. Vaiche boa, penso, mentres collo os papeis e saio ao exterior. Respiro.

Deixou de chover e amainou o vento. Levo na man o que queda do meu paraugas e busco unha papeleira para desfacerme del. Sinto a necesidade de falar con alguén que me devolva á realidade. Entón chamo a Suso.

Soe dicirse que hai persoas coas que tés establecida unha conexión tan especial que sempre están presentes dalgún xeito, aínda que pases meses ou anos sen velas. Acontéceme iso con Merchi, antiga veciña de cando eu vivía en Compostela e sempre boa amiga, amén de espléndida docente de linguas clásicas, que non sei como se amaña para aparecer sempre no momento xusto. Estes días remitiume un correo no que me dicía “Sursum corda!”, arriba os corazóns! que non decaia o ánimo. Non deixes que o paxariño do desánimo aniñe na túa cabeciña aínda que de cando en vez voe preto. Perfecto, Merchi, nin máis nin menos.

É ben certo que o paxariño do desánimo nos visita de cando en vez, pero tamén é certo que o milagre da comunicación axuda a despistalo. Vouno ilustrar con outro exemplo. Levo case un ano acudindo a unha clínica de fisioterapia para que me traten un problema lumbar que me dou moito que facer. Empecei indo varias veces por semana e agora acudo apenas un día ao mes, pois xa non teño dor e vou, coma quen di, para pasar a ITV. Foron moitas sesións, case corenta, e iso dou para algunhas conversas, tampouco moitas, porque creo que nin Bea, a fisio que me atende, nin eu nos prodigabamos moito falando. Así pasaron os meses. Hai xa varias semanas acudín á cita mensual e non estaba no meu mellor día. Cando Bea me preguntou cordialmente Como estás?, como sempre fai ao empezar a sesión, respondín que andaba algo baixo. Só me fixo falta ver a expresión que cobraron os seus ollos, eses ollos cos que sempre mira á cara do seu interlocutor, para sentir o calor da comunicación e para ver como o paxariño do desánimo voaba un pouco máis lonxe.

PD/ O meu amigo Iván xa ten coche apalabrado, todo un SEAT Aro(u)sa. Agora só falta facer o seguro, que é a tarefa na que andamos estes días. Por tanto, pronto teremos novo vídeo.